Đền Bảo Lộc xưa thuộc xã Mỹ Phúc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định nay thuộc phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình -  nơi thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo. Hàng năm, tại đây diễn ra lễ hội truyền thống Trần Hưng Đạo với nghi thức rước kiệu long trọng ngày 15 tháng Tám âm lịch – đây là nghi lễ mở đầu cho các hoạt động trong lễ hội truyền thống Trần Hưng Đạo tại đền Bảo Lộc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.

    Lễ rước kiệu được tổ chức vào mùa Thu ngày rằm tháng Tám âm lịch hàng năm, còn gọi là mùa giỗ Cha, chính giỗ là ngày 20 tháng Tám âm lịch - tưởng niệm ngày mất của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.

        Công tác chuẩn bị cho lễ rước được tiến hành hết sức chu đáo và trang nghiêm. Trước đó nhiều ngày, ban tổ chức và nhân dân địa phương đã bố trí dọn dẹp đền, trang trí cờ và vệ sinh sạch sẽ khu vực đường rước. Các đội tế, đội rước, đội trống nhạc- bát âm được tập hợp và phân công cụ thể. Luyện tập nghi thức đảm bảo sự trang nghiêm, nhịp nhàng. Kiệu thánh được trang trí, sơn son thếp vàng lộng lẫy, đồ thờ và lễ vật chuẩn bị chu đáo. Không khí chuẩn bị nhộn nhịp, hối hả nhưng tràn đầy lòng thành kính.

    Sáng ngày rằm tháng Tám năm Ất Tỵ (6/10/2025) trong tiếng nhạc rộn rã nghi lễ rước kiệu bắt đầu với các nghi thức dâng hương, tấu sớ xin rước bát hương Đức Thánh Trần. Theo truyền thống, trước khi rước, các cụ cao niên làm lễ Đại bái, vào hậu cung là nơi thờ Đức Thánh Trần xin rước bát hương ra kiệu.

Đoàn rước khoảng 200 người xuất phát từ đền Bảo Lộc di chuyển đến Lăng mộ Đức Thánh Trần cách khoảng 600m. Đi đầu là cờ thần, ngựa, cờ ngũ hành, đội trống đại lược, trống ngũ lôi, dàn bát âm, bát biểu nam, chấp kích nữ, tế nam quan, đội kiệu long đình, kiệu bát cống.....Hoà cùng tiếng nhạc âm vang rộn ràng đoàn rước với trang phục truyền thống nét mặt vui tươi, phấn khởi...còn có sự tham dự của các đoàn thể chính quyền, nhân dân và đông đảo du khách thập phương tạo nên bầu không khí vừa linh thiêng nhưng rất đỗi gần gũi.

    Khi đoàn rước chân nhang đức Thánh Trần và thực hiện các nghi lễ tại Lăng mộ xong, đoàn rước kiệu từ Lăng mộ quay trở về tiếp tục thực hiện nghi lễ tại đền Bảo Lộc.

      Sau lễ rước kiệu tại đền Bảo Lộc còn diễn ra nhiều nghi thức truyền thống như lễ mở hội, lễ dâng hương, tế nam quan...Tâm điểm là lễ dâng hương tưởng niệm 725 năm ngày hoá  Đức Thánh Trần ngày 20 tháng Tám âm lịch.

    Trong lễ hội truyền thống Trần Hưng Đạo năm nay, ban tổ chức quyết định dừng các hoạt động hội. Đây là sự chia sẻ với bà con nhân dân đang chịu nhiều khó khăn, thiệt hại nặng nề do cơn bão số 10 gây ra. Tuy không có những hoạt động hội nhưng phần nghi lễ trang nghiêm, thành kính vẫn được duy trì để tưởng nhớ Đức Thánh Trần. Điều này thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái của cộng đồng. Qua đó, lễ hội vẫn giữ được ý nghĩa thiêng liêng, đồng thời lan toả giá trị nhân văn sâu sắc.

    Trong hàng trăm di tích thờ Trần Hưng Đạo trên địa bàn tỉnh và cả nước, đền Bảo Lộc vẫn luôn là một trong những nơi thu hút nhiều lượt khách về tham quan chiêm bái, thắp hương hành lễ. Vì mảnh đất này đã gắn bó với tuổi thơ của ông, là đất thang mộc vua Trần cấp cho An Sinh Vương Trần Liễu - thân phụ của Hưng Đạo Đại Vương. Bởi vậy dân gian có câu: “Sinh Kiếp Bạc, thác Trần Thương, quê hương Bảo Lộc”.

    Ngôi đền trước đây nằm ven bờ sông Châu Giang xây theo kiểu dáng thấp, mái cong. Lợp ngói mũi hài, gồm ba gian bằng gỗ. Trải qua thời gian bờ sông bị nước xâm lấn nên nhân dân địa phương di dời đền vào khu vực hiện nay.

     Khi mới chuyển, đền được xây dựng trên nền đất thấp, qui mô nhỏ gồm ba gian lợp rạ. Sau, đền xây dựng lại thành ba tòa (chữ tam) theo kiểu chồng diêm: đằng trước năm gian, ở giữa ba gian, phía sau ba gian.

    Đền xây dựng quy mô như hiện nay là do Lã Quý Chấn, một chủ thầu có uy tín đứng ra chủ trì, mẫu thiết kế do Đông Phương Bác Cổ vẽ. Bắt đầu xây dựng từ năm 1928, năm năm sau công trình mới hoàn thành, nguồn dựa vào sự đóng góp của nhân dân nhiều tỉnh, thành. Đền nằm chính giữa, bên trái là chùa thờ Phật, bên phải là phủ thờ Mẫu, phía sau là đền Khải thánh thờ thân phụ, thân mẫu, vương phi, nhị vị đôi cô.

      Trong Đại Việt sử ký toàn thư có ghi chép về việc mai táng Hưng Đạo Đại Vương. Theo đó “ Khi sắp mất, ông dặn con rằng: Ta chết thì hoả táng, lấy vật tròn đựng xương, bí mật chôn trong vườn An Lạc, rồi san đất và trồng cây như cũ, để người đời sau không biết chỗ nào, lại phải làm mau”. Tương truyền Ngài sinh ra tại đây nên khi mất phần mộ của Ngài cũng được đưa về vùng đất thang mộc này. Hiện nay trong khu di tích đền Bảo Lộc có Lăng mộ Đức Thánh Trần để nhân dân nhang khói phụng thờ. Khu Lăng mộ trước đây xây bằng gạch nung đợt trùng thu mới nhất vào năm 2004 được xây bằng đá xanh.

    Tại Lăng có đôi câu đối:

Ngọc cốt di truyền thang mộc ấp

Kim thân xuất hiện Bảo Lộc hương

    Lễ rước kiệu Đức Thánh Trần tại đền Bảo Lộc hàng năm là di sản văn hóa phi vật thể, nghi lễ mang tính kết nối tâm linh. Góp phần gìn giữ, tôn vinh bản sắc văn hóa cổ truyền của cộng đồng dân cư ở địa phương. Đây là dịp để nhân dân tưởng nhớ và tri ân công lao to lớn của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – vị anh hùng dân tộc đánh bại quân xâm lược Mông Nguyên. Nghi lễ thể hiện lòng biết ơn, sự tôn kính của con cháu với bậc tiền nhân, đồng thời gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu. Không chỉ vậy, lễ rước còn là dịp gắn kết công đồng, gìn giữ truyền thống, để mỗi người dân thêm tự hào về cội nguồn và hun đúc tinh thần doàn kết, ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam.

                                                                                                                                      Trần Thị Thuỷ

                                                                                BQL khu di tích LSVH đền Trần, chùa tháp